Showing posts with label نفت. Show all posts
Showing posts with label نفت. Show all posts

انجمن فارغ التحصیلان نفت

Wednesday, October 31, 2007

توسعه اقتصادی یا توسعه سیاسی؟ توسعه اقتصادی یا توسعه سیاسی؟ اقتصاد یا سیاست؟؟ این سوال چالش برانگیز سیاستمداران و متفکرین عرصه سیاست از زمانهای خیلی پیش بوده و بنظر من هیچ جواب مشخص و قاطعی نداره! جواب این سوال کاملا اقتضاییه و به محیط و ابزار موجود بستگی داره ، با یه تقسیم بندی ساده میشه گروه های سیاسی داخل رو به 3 دسته تفسیم کرد:
1- گروه های طرفدار توسعه سیاسی یعنی طرفدار های خاتمی
2- گروه های حامی توسعه اقتصادی یعنی دار و دسته هاشمی
3-گروه های حامی ارزش های ابتدایی انقلاب یعنی اصولگراها بطور کلی
تکلیف گروه سوم با خودش و ما معلومه، اما برای انتخاب بین دو گروه دیگه باید به همون سوال اساسی پاسخ داد، اینکه بالاخره توسعه سیاسی با اقتصادی و هر کدوم در چه شرایط زمانی و مکانی و سیاسی اولویت داره بر دیگری.و اینکه در شرایط سیاسی و اقتصادی ایران امروز کدوم بر دیگری ترجیح داره؛کدوم؟ خاتمی منادی توسعه سیاسی ویا هاشمی منادی توسعه اقتصادی؟ هر گروه هم 8 سال بر مسند کار بودن و کارنامه هر کدوم مشخصه.
نمی خوام که با بحث های تئوریک اثبات کنم که حالا توسعه اقتصادی لازمه توسعه سیاسیه و بدون اقتصادی پویا، سیاستی پویا امکان پذیر نیست؛ یا اینکه از فرق مدیریت علمی تر و اقتصاد پویاتر کارگزاران در برابر مدیریت رادیکالتر و احساساتی تر دوم خردادی ها بگم! فقط می خوام از حسم نسبت به این دو گروه بگم: خیلی وقته نسبت به دوم خردادی ها بدبین شدم، گروهی که با استفاده ابزاری از جوانان به هر جا که می خواست رسید و نه فقط جوانان بلکه بقیه حامیانش رو هم دور زد. گروهی که بجای اینکه عمل کنه وقتشه گذاشت برای تئوری سازی و شعار دادن . اما کارگزاران رو هر چه بیشتر باهاشون آشنا میشم مدیری بزرگ می بینم که حالا شاید به بعضی از مسائل سیاسی اهمیت ندن ولی در کارهای اجرایی فوق العاده هستن. واقعا فوق العاده! شاید هر کسی که کارنامه کرباسچی و یا زنگنه و دیگر مدیران این بخش از دید علمی بررسی کنه بتونه به همین حسی که من دارم برسه!


2 شب پیش واسه اولین بار به جلسه انجمن فارغ التحصیلان دانشگاه نفت رفتم؛ میشه گفت همه چی خیلی خوب بود جز اینکه اکثرا جزو فارغ التحصیلان قدیمی دانشگاه بودن و من نمی شناختمشون! نعمت زاده وزیر اسبق و مدیر عامل فعلی شرکت پالایش و پخش نفت یکی از همون کارگزارانیه که کارنامه اجراییش کارنامه قابل قبولی محسوب میشه و قابل دفاع، از تجربه ها و افکارش گفت که شنیدنی بود!
دیدن و حرف زدن با فریبا امامی و امین خان مرتضی پور و همسرشون صبا جالب ترین بخش ماجرا بود، برام جالب بود که چطور فقط بعد از چند سال کار کردن آدم اینقدر پخته تر میشه! البته منظورم فقط امین بود؛ چون خانوم ها که فقط فکر خوشگذرونی بودن.
حس خوبی بود؛ حس خوبی که بین بچه های دانشگاه نفت باشی، حس اینکه دنیا دیگه فقط یه بعدی نیست؛ دیگه فقط درس نیست! دیگه میشه نشست به همه چیز خندید! میشه خوش بود فقط بخاطر خوشی! میشه حس کرد یه هویت داری بنام نفت که پیوندت میده به آدم های زیادی که همه مثل خودت نسبت به این هویت و عامل سازنده اش یعنی دانشگاه نفت تعصب دارن.
مرسی فریبا و امین و صبا!

پ.ب.ن: هنوز 1 دقیقه از فیلم نگذشته که با پخش اولین صحنه فیلم مشهدی 2 بلند میشه و زیر لب یه چیزی میگه و میره. نیم ساعت بعد مشهدی 1 بلند میشه و میگه من نیاز به حموم پیدا کردم و میره! بقیه فیلم رو باید 2 نفری می بینیم....

دو نکته از نفت

Thursday, August 10, 2006

تفاوت نفت سبک و سنگین در چیست؟
۲ عامل در وزن نفت خام تاثیر گذارند، یکی از آنها درصد گوگرد در آنها هست که به مکانی که نفت از انجا استخراج می شود بستگی دارد و عوامل تولید کننده در آن بی تاثیرند، اما عامل دوم که عوامل تولید در آن نقش مستقیم دارند به میزان درصد کربن های مختلف در نفت خام بستگی دارد. نفت خام از دو جز مایع و گاز تشکیل شده است که گاز در زیر زمین بصورت محلول وجود دارد ولی در سطح زمین چون فشار کم می شود گاز از مایع جدا می شود. نفت خام شامل ترکیب های مختلف کربن است که فرایند جداسازی مایع و گاز باید طوری صورت بگیرد که مایع و گاز کمترین وزن ممکن را داشته باشند چون هر چه وزن کمتری داشته باشد از نظر اقتصادی بصرفه تر هستند. البته سبکی هر کدام از آنها باعث می شود که آن دیگری نیز سبک تر شود.
چرا نفت ایران از نفت کشور های اروپایی و آمریکا ارزانتر است؟
اولا نفت ایران معمولا درصد گوگرد بالایی دارد و جز نفت های سنگین جهان محسوب می شود و عامل دوم که مهمتر نیز هست این است که کشورهای اروپایی و آمریکا خود مصرف کننده هستند و در نتیجه هزینه انتقال نفت را نباید بپردازند اگر از نفت های شرکت های اروپایی بخرند اما خرید نفت از کشورهایی چون ایران مستلزم پرداخت هزینه انتقال نفت می باشد که در نتیجه پول کمتری برای آن می پردازند.

بورس نفت

Sunday, July 30, 2006

مدتها پیش صحبت از بورس نفت زیاد بود، اما مدتی است که دیگر خبری از آن نیست. اما این مقاله را همان وقت ها نوشتم.
تشکیل بورس نفت ایران در تهران و استفاده از یورو بجای دلار نکات قابل توجه زیادی را در بر دارد:
۱-مهمترین دلیل این کار را نه در عرصه های اقتصادی بلکه در عرصه های سیاسی جستجو کرد. بدون شک این کار برای مقابله با آمریکا و تاثیر آن را بر منطقه می باشد. بهر حال نباید از یاد برد سیستم سیاست خارجه ایران، سیستمی دشمن محور می باشد و هر عملی در سیاست خارجه را باید عملی یا عکس العملی در راستی مقابله با آمریکا دانست.
۲- اقتصاد آمریکا با اینکه یک چهارم اقتصاد کل جهان را در بر دارد ولی همواره در این چند سال ثبات لازمه نداشته که باعث کم و زیاد شدن قیمت دلار می شود. این بالا و پایین رفتن دلار در کشورهای که ارز اصلی در آن دلار است تاثیرات فراوانی داشته است. بورس نفت بر پایه دلار می تواند وابستگی اقتصاد مریض ایران بر دلاری که نوسانات زیادی دارد را کاهش دهد.
۳- از آنجاییکه تا کنون بورس مهمی در منطقه فعالیت نکرده است، بورس نفت تهران می تواند بعنوان پیش قراول در تجارت نفت و قیمت گذاری در منطقه و حتی جهان تبدیل شود.
۴- این امر بر روابط ایران با دیگر کشورهای تولید کننده نفت تاثیر مثبت داشته و به آن عمق بیشتر میبخشد.
۵-مطمئنا از یکه تازی دلار در عرصه های جهانی کاسته خواهد شد و عاملی می شود تا جهان تک قطبی کم رنگ تر می شود.
اما چند نگرانی در این مساله وجود دارد:
۱- ترس از عدم همراهی کشورهای عربی بعلت وابستگی زیاد به امریکا
۲-ترس از عدم حمایت کشورهای مصرف کننده و صنعتی جهان از این بورس
که هر دوی این ها فقط در سایه دیپلماسی قوی از بین خواهد رفت ولی سیر حرکتی سیاست خارجی ایران چنین امیدی را به ما نمی دهد.

چرا بيع متقابل؟!

Sunday, May 14, 2006

قرارداد بیع متقابل در تقسیم بندی انواع قرارداد های نفتی در طبقه قرارداد های خدماتی همراه با خطر پذیری قرار می گیرد که در این شیوه موضوع معامله اولیه عبارت است از ماشین آلات، تجهیزات فنی، حق اختراع، اکتشاف و دانش فنی یا کمک فنی ( که بعنوان تجهیزات/تکنولوژی نامیده می شود) و به منظور نصب و استقرار تسهیلات تولیدی برای خریدار مورد استفاده قرار خواهد گرفت، همچنین طرفین توافق می کنند که فروشنده متعاقبا تولیدات به دست آمده از تسهیلات مذکور را از خریدار اولیه بخرد.
اما چرا بیع متقابل؟؟؟ دلایل اصلیش اینه که محدودیت هایی وجود داره :۱-الزامات قانونی :
الف) اصل ۸۱ قانون اساسی تصریح می کند:"دادن امتیاز به شرکت ها و موسسات در امور تجاری، صنعتی، کشاورزی، معادن و خدمات به خارجیان مطلقا ممنوع است".
ب)فانون های نفت و تصویبی مجلس: هر کدام بر عدم مالکیت خارجی تاکید کردند.
۲- محدودیت های سیاسی: در ایران بعلت محدودیت های سیاسی از جمله وجود تنش های سیاسی ایران و جهان خارج، همچنین تحریم های اقتصادی و فرامرزی ایالات متحده آمریکا، هزینه های قراردادهای نفتی ایران بطور نسبی بالاست.در صحنه بین المللی ریسک سرمایه گذاری از جمله عوامل تعیین کننده از نظر سرمایه گذاران خارجی است که متاسفانه ایران در رتبه بندی ریسک سرمایه وضعیت بدی دارد.
این مسائل در مجموع سبب شد که قدرت چانه زنی ایران در مناقصه و بستن قراردادهای بخش نفت و گاز کاهش یابد.

نقش ايران در اپك

Monday, May 08, 2006

بر خلاف کشورهای کوچک و بی اهمیت عضو اوپک، نوسان قیمت جهانی نفت بر کشورهای پرجمعیت این سازمان، تبعات امنیتی وسیعی دارد. کشورهای کوچک به واسطه حجم کم توقعات، به هر حال قادر به مهار این نوسان هستند، اما کشورهای پرجمعیتی مثل ایران که درامد بالایی از صادرات نفت کسب می کنند، در مواجهه با نوسان اندک نرخ فروش نفت به شدت موثر می شوند و تغییر در میزان سرمایه گذاری ها، اشتغال، دستمزدها و نرخ بهره ، پس انداز و درآمد سرانه و ...، نوعی بی ثباتی در جامعه پدید می آورد. از انجا که مرزهای سیاست و اقتصاد در طول تاریخ در این کشورها شفاف و روشن نبوده است، هرگونه پدیده اقتصادی ممکن است بلافاصله نتیجه سیاسی داشته باشد، چرا که نفت در در جوامع نفت خیز بیش از هر چیز یک مقوله سیاسی است و بی دلیل نیست که هرگونه تحول در قیمت جهانی نفت، به جای درج در گوشه صفحه اقتصادی در صفحات سیاسی مطبوعات منعکس می شود.
ایران به عنوان یکی از کشورهای بزرگ و نیز یکی از موسسان اوپک، طی دهه شصت از وضع مناسبی برخوردار بود. دولت پهلوی ادعا می کرد که در سال ۲۰۰۰ کشورش ششمین قدرت بزرگ صنعتی جهان خواهد شد، اما در حوالی سال ۲۰۰۰ ایران نه تنها به چنین جایگاهی نرسید، بلکه هنوز از ضعف های شدیدی همچون بدهی خارجی، کمبود عظیم منابع مالی، تاسیسات اکتشافی و تولیدی فرسوده و کم بازده، بیکاری و تورم دو رقمی، فساد بخش دولتی، دستگاه اداری نا کارامد و دولت حجیم رنج می برد. شرایط نامساعد اقتصادی - اجتماعی ایران در آغاز قرن ۲۱ معلول مشکلات مهمی چون ۸ سال جنگ تحمیلی با خساراتی بالغ بر ۱۰۰ میلیارد تومان، بازسازی ضایعات و خرابی های ناشی از جنگ و کاهش شدید قیمت نفت از سال ۱۹۹۷ به بعد بوده است، در حالیکه شواهد نشان می دهد در صورت عدم وجود این موارد نیز ایران توانایی صعود به این جایگاه برتر را نداشت. و اگر چنین امری میسر بود، کشورهای دیگری که به مراتب درآمدهایشان بیشتر بود می بایست به چنین مرتبه ای رسیده باشند. ایران به عنوان دومین قدرت تولید کننده نفت در سازمان اوپک، نیاز های بسیار وسیع تری نسبت به برخی از کشورهای عضو همچون کویت و امارات متحده عربی کوچک و کم جمعیت دارد. ایران به فراخور نیازهای خود به دلیل جمعیت زیاد، اقلیم متفاوت و طرح های نیمه تمام فراوان همواره خواهان افزایش سهمیه خود بوده است، ولی در اواخر دهه نود نقش ایران تا حد زیادی تحت الشعاع ونزوئلا قرار گرفت چرا که این کشور همواره ۵۰٪ بیش از سهمیه خود تولید کرده است. با این حال نقش ایران حیاتی است و عدم حضورش در تصمیم گیری های اوپک به شدت محسوس خواهد بود.

انواع قراردادهاي نفتي

Tuesday, May 02, 2006

قراردادهایی که برای توسعه میدان کشور استفاده می شوند،به سه دسته قراردادهای امتیازی،قراردادهای مشارکتی و قراردادهای خدماتی تقسیم می شوند.
قراردادهای امتیازی:ابتدایی ترین نوع قراردادهای نفتی محسوب می شوند، که بر اساس آنها، دولت بعنوان مالک مخرن یا میدان نفتی مشخص، سرمایه گذاری برای انجام عملیات اکتشاف، توسعه،بهره برداری و بازاریابی محصولات آن را به شرکتی خاص واگذار می کنند. مانند قرارداد دارسی در سال 1280 خورشیدی قرارداد 1933 و قرارداد کنسرسیوم در سال 1954.
قراردادهای مشارکت:به قراردادهای مشارکت در تولید، قراردادهای مشارکت در سود و قراردادهای مشارکت در سرمایه گذاری تقسیم می شوند که متناسب با نوع قرارداد دو طرف در تولید، سود یا سرمایه گذاری مورد نیاز برای اجرای پروژه سهیم می شوند. مانند سریپ در سال 1957، ایرپکو و دوپکو در سال 1965، بوشکو و هوپکو در سال 1971.
قراردادهای خدماتی: عملیات اکتشاف و توسعه میدان های نفتی در محدوده مکانی و زمانی مشخص انجام و تامین مالی پروژه به شرکت عملیاتی، به عنوان شرکت پیمانکار عرضه می شود و در صورت موفقیت آمیز بودن عملیات موضوع قرارداد، دولت هزینه های اجرای پروژه و حق الزحمه پیمانکار را پرداخت می کند. این قراردادها را به دو دسته، قراردادهای خدمت صرف و قراردادهای خدمت همراه با خطر پذیری تقسیم می شوند.

نفت و تاثیر آن بر امنیت ملی

Tuesday, April 25, 2006

به هر حال مهندس نفت هم باید یک کم از اقتصاد نفت سر در بیاره، از این به بعد یک کم بیشتر از نفت و تاثیرات سیاسی و اقتصادی آن خواهم نوشت:
اقتصاد نفتی یعنی اتکا به درآمدهای نفتی، باعث عدم توجه دولت‌ به نیازهای سیاسی و همچنین اقتصاد نفتی باعث نادیده گرفته شدن اقتصاد سنتی توسط دولت شده است. در یک کلام پیوند خوردن معیشت سیاسی ـ اقتصادی جامعه به نفت، آسیب‌پذیری‌های امنیتی در کشور به‌وجود آورده است که ساختاری امنیت‌زدا می‌باشد. آسیب‌پذیری دولت‌‌ از آنجا نشات می‌گیرد که در کشورهای در حال توسعه دولت عمده‌ترین مهندس اجتماع و اقتصاد می‌باشند و با اتکا به درآمد نفت، «نظارت عمومی» و «عدالت اجتماعی» را قربانی می‌کند و دولت و وابستگان به آن، فعال بلامنازع عرصه اقتصاد می‌شوند و به خاطر نامتقارن بودن قدرت اقتصادى و سیاسى جامعه با دولت، نیروهای منتقد، مقابله را به عرصه فرهنگ کشانده و تقابل رسانه‌ای و فرهنگی به یکی از اصلی‌ترین شاخص‌های حیات سیاسی تبدیل می‌شود. اتکا به درآمدهای نفت، دولت را به قدرتی بی‌بدیل و بلامنازع تبدیل کرده، جامعه را از نظر اقتصادی و اجتماعی قطبی ساخته، و بخش خصوصی را تضعیف و در نهایت تقابل‌های اجتماعی و سیاسی را تشدید کرده است.در دوران قبل و بعد از انقلاب، محصول اتکاء به درآمد نفت گسست بین جامعه و دولت بوده است. مطالبات مردمی بعد از دوم خرداد ۱۳۷۶ برآیند مستقیم اقتدار بی‌بدیل دولت در عرصه اقتصادی بوده است. توقیف یک روزنامه در تیر ۱۳۷۸ تبدیل به آشوبی اجتماعی می‌شود. زیرا اگر دولت نیاز های جامعه را سامان‌دهی کرده بود ضرورتی براى تبدیل تفاهم اقتصادی به تقابل فرهنگی نبود.

عسلویه از زاویه دیگر "آخر دنیا"

Friday, November 11, 2005

لیلا و دوستانش يك سال و سه ماه است كه در مركز بزرگ نفتي ،صنعتي عسلويه كار مي كنند و به عسلويه مي گويند آخر دنيا...دلش براي خانواده اش پر مي زند، اما مي خواهد ثابت كند كه در آخر دنيا هم مي تواند روي پاي خودش بايستد...به او مي گويم چرا آخر دنيا؟ اينجا كه مهد صنعت است؟
" جايي كه ارتباطات با آدم هاي ديگر به صفر برسد، نه مغازه اي، نه سينمايي، نه تفريحي پس به چه دردي مي خورد كار سخت براي همه سخت است و مرد و زن ندارد. من به اين كار سخت عادت كردم اما آنقدر در حاشيه به ما سخت مي گذرد كه تو را از پا مي اندازد هر روز از ساعت پنج صبح بيدار مي شويم و تا محل كارمان يك ساعت و نيم در راهيم. همين مسير را نيز از ساعت هفت تا هشت و نيم شب تحمل مي كنيم."
به او مي گويم خب اين مسير طولاني براي همه هست. مگر نه!
"اي كاش حداقل عكس هاي جاده عسلويه تا جم را نشانت مي دادم. مسير طولاني و پر پيچ وخم است كه اگر هم در اين اوضاع باران بيايد جاده را صد چندان ناامن مي كند."
روستاي جم در هفتاد كيلومتري عسلويه قراردارد. آب و هوايش بهتر از عسلويه است. خوابگاه دختران با امكانات مناسب در آنجا مستقر است. اما اين دختران آنجا را فقط به خاطر مسير طولاني و پيچ در پيچش دوست ندارند.
"خوابگاه مردان در شيرينو همين نزديكي عسلويه است. ما هم دوست داريم آنجا برايمان خوابگاه درست كنند. اشكالي كه ندارد. درست مي گويم؟ فقط به خاطر امنيت خودمان است كه ما را به نقطه ي دوري مي‌برند. مي داني انگ اخلاقي در اين منطقه چه..."
اين دختران جزو اولين گروه زنان شاغل در عسلويه و متخصصان رشته هاي فني، مديريت و حسابداري هستند كه تقريباً از همه جاي ايران به اينجا آمده اند. از پائيز امسال هم تعهد هفت ساله شان شروع مي شود.
او هفت سال را دور مي داند. چشمانش را تنگ مي كند و طوري از هفت سال كار در آن جا حرف مي زند كه انگار مجبور است مهر تبعيد در عسلويه را بر پيشاني اش حمل كند.
از او مي پرسم هيچ وقت شده از تصميمش براي كار كردن در اينجا پشيمان شود؟ بي درنگ جواب مي دهد "هر روز.هر روز صبح تصميم مي گيرم اين بار كه به مرخصي رفتم برنگردم اما..."
بيشتر زناني كه در عسلويه كار مي كنند از شرايط داخلي شهر عسلويه ناراحتند و نه از ماهيت شغل سختشان. آنها از نبودن امكانات تفريحي، ارتباط نداشتن با دنياي بيرون و محيط افسرده ي آنجا شكايت دارند.او از روزي مي گويد كه مردان نمي توانستند بپذيرند كه توانايي هاي يك زن در منطقه سخت و خشن عسلويه نيز كم از مردان ندارد. چه روزهايي كه او بيش از همكار مردش بهره وري داشته، اما كار انجام شده به نفع همكار مردش تمام شده و شايستگي هاي او در سايه ي قدرت آن مرد پنهان مانده است.
خواسته‌ي دختران عسلويه زياد نيست اما حاكم بودن نگاه صرف اقتصادي ابعاد ديگر را تحت الشعاع قرارداده و به قول اين دختران اگر اين روند ادامه پيدا كند ديگر عسلويه را نه به عنوان مركز صنعتي بلكه مركز آسيب هاي اجتماعي خواهند شناخت.
در منطقه اقتصادي – انرژي عسلويه بيش از 60 هزار نفر مشغول به كارند كه در اين ميان 100 نفر زن نيز جذب فعاليت‌هاي اقتصادي اين منطقه شده‌اند.آنها از سال 82 پا به اين منطقه گذاشته‌ و ترجيح داده‌اند در اين محيط مردانه كار كنند.
در عسلويه نه مي‌تواني يك مدير زن پيدا كني و نه يك كارگرزن ؛ هر چه هست كارمندان سطوح مياني‌اند. نزديك به 20 نفر از اين زنان منشي مديران شركت‌ها با حقوق 200 هزار تومان در ماه هستند و 80 نفر ديگر را تحصيل كردگان رشته‌هاي فني و غير فني تشكيل مي‌دهند.
40 نفر از آنها دررشته هاي مهندسي شيمي ، مكانيك ، برق و كامپيوترجذب شده‌اند و نيم ديگر در رشته‌هاي حسابداري ، مديريت دولتي ، بازرگاني و حقوق فعاليت مي‌كنند.او از حقوقش راضي است و مي‌گويد: متوسط دريافتي رشته‌هاي فني با حداقل سابقه كار حدود 500 هزار تومان و براي رشته‌هاي غير فني 400 هزار تومان است.
او هر پس از هر دو هفته كار در "آخردنيا" يك هفته به مرخصي مي‌رود و باز دوباره همه چيز ار اول شروع مي‌شود . گرما بيش از همه چيز او را كلافه مي‌كند . دوست دارد هر چه زودتر تجربه كار كردن در آخر دنيا را تمام كند و به قول خودش بار ديگر در داخل خود دنيا طعم زندگي را تجربه كند.
Powered by: Blogger